Migdałki podniebienne, jako część układu odpornościowego, stanowią pierwszą linię obrony przez bakteriami i wirusami, które dostają się do ust. Jest to szczególnie istotna funkcja w okresie nabywania odporności w wieku dziecięcym. Może się to przyczyniać do tego iż migdałki będą szczególnie podatne na infekcje i stany zapalne. Funkcja migdałków podniebiennych w układzie odpornościowym spada jednak po okresie dojrzewania.
Migdałki powiększają się fizjologicznie od 3 do 7 roku życia. W tym okresie dziecko najczęściej choruje na anginy i zapalenia gardła, a kolejne stany zapalne prowadzą do ich powiększania się. Od 10 roku życia migdałki powinny się stopniowo zmniejszać, aż prawie do całkowitego zaniku w okresie pokwitania. Po okresie pokwitania małe, prawie niewidoczne podczas badania migdałki, nie spełniają już żadnej istotnej funkcji.
W przypadku nawracających angin należy bardzo poważnie rozważyć konieczność usunięcia migdałków. Decyzja o zabiegu zapada w takich sytuacjach w obawie przed niebezpiecznymi powikłaniami, takimi jak zapalenie wsierdzia, mięśnia sercowego czy nerek.
Choć migdałki pełnią tak ważną rolę w wieku dziecięcym, według statystyk ich usunięcie należy do najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych na świecie.
Wskazania do tonsillektomii
Migdałki mogą ulec powiększeniu po częstych lub uporczywych infekcjach lub mogą być naturalnie duże. Wycięcie migdałków można zastosować w leczeniu następujących problemów spowodowanych lub powikłanych powiększonymi migdałkami:
- nawracające bakteryjne zakażenia migdałków (4 – 5 w ciągu roku),
- ropień i nacieki zapalne okołomigdałkowe,
- nieświeży oddech związany z zanieczyszczeniami w szczelinach migdałków (gdy wykluczono inne przyczyny),
- ropna wydzielina w migdałkach podczas kilku kolejnych badań pacjenta,
- obecność w migdałkach bakterii, które mogą powodować stany zapalne serca, nerek, stawów (wysokie wartości ASO),
- bezdechy w czasie snu z powodu przerośniętych migdałków,
- trudności w oddychaniu,
- utrudnione połykanie z powodu przerośniętych migdałków,
- niewyraźna, „kluskowata“ mowa z powodu przerośniętych migdałków,
- podejrzenie choroby nowotworowej migdałków,
- inne choroby, w których obecność przewlekłego zapalenia migdałków może nasilać dolegliwości: cukrzyca, RZS, choroby zastawek serca, zapalenie nerek i inne.
Przed zabiegiem usunięcia migdałków podniebiennych
Jeśli masz poważne schorzenia ogólne (np.: cukrzyca, choroby układu krążenia itd.) lub przyjmujesz leki zmniejszające krzepliwość krwi, nie zapomnij mnie o tym poinformować podczas konsultacji. Na pewno o to zapytam w wywiadzie, ale nie należy absolutnie zatajać żadnych problemów zdrowotnych przede mną. Zazwyczaj nie są one przeciwwskazaniem do przeprowadzenia operacji, a jedynie pozwalają nam się odpowiednio przygotować do przeprowadzenia Twojego zabiegu. Przed operacją należy również zadbać o higienę jamy ustnej i wyleczyć lub usunąć zęby próchnicze. Pamiętaj, aby zabrać ze sobą do Kliniki wszystkie stosowane na stałe leki, najlepiej w oryginalnych opakowaniach.
Przebieg zabiegu usunięcia migdałków podniebiennych – tonsillektomia
Choć osobiście preferuję w tym przypadku znieczulenie ogólne (pacjent jest układany do operacji w pozycji leżącej, z odgiętą do tyłu głową), to – teoretycznie – zabieg ten można również przeprowadzić w znieczuleniu miejscowym, w pozycji siedzącej.
Migdałki podniebienne wraz z torebką są oddzielane od otaczających tkanek. Krwawienie tamuje się poprzez ucisk, podwiązanie naczyń lub elektrokoagulację. Po zabiegu pacjent ma zlecone leki przeciwbólowe i antybiotyk, przez kilka dni musi stosować dietę półpłynną.
Zalecenia po zabiegu usunięcia migdałków podniebiennych
Przez pierwszych 10 – 14 dni po tonsillektomii obowiązuje dieta półpłynna, chłodna. Należy unikać potraw twardych, gorących, pikantnych, kwaśnych i słonych oraz napojów gazowanych, ponieważ mogą nasilić występujące po zabiegu dolegliwości bólowe gardła lub spowodować krwawienie. Należy unikać również wysiłku fizycznego i w miarę możliwości ograniczyć kontakt z innymi osobami, ze względu na zwiększoną podatność na infekcje w okresie rekonwalescencji.
UWAGA! Obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu w czasie rekonwalescencji.
Po zabiegu tonsillektomii
Typowe problemy po usunięciu migdałków obejmują:
- umiarkowany do silnego ból gardła przez jeden do dwóch tygodni,
- ból uszu, szyi lub szczęki,
- nudności i wymioty przez kilka dni,
- łagodna gorączka przez kilka dni,
- nieświeży oddech utrzymujący się do dwóch tygodni,
- obrzęk języka lub gardła,
- uczucie utknięcia w gardle,
- niepokój lub zaburzenia snu u dzieci.
Ażeby złagodzić te dolegliwości, przy wypisie z kliniki otrzymasz ode mnie szczegółowe instrukcje pooperacyjne oraz recepty na ewentualne leki potrzebne w pierwszych dniach po operacji.
Co Cię powinno zaniepokoić?
- Krwawienie. Możesz zobaczyć małe plamki ciemnej krwi z nosa lub śliny, ale każda jasnoczerwona krew wymaga wizyty na pogotowiu w celu szybkiej oceny sytuacji i podjęcia ewentualnego leczenia. Może być nawet konieczna operacja w celu zatrzymania krwawienia.
- Gorączka.
- Odwodnienie objawiające się zmniejszonym oddawaniem moczu, pragnieniem, osłabieniem, bólem lub zawrotami głowy (typowe objawy odwodnienia u dzieci, to oddawanie moczu mniej niż dwa lub trzy razy dziennie lub płacz bez łez).
- Problemy z oddychaniem.
Powyższe dolegliwości zdarzają się niezwykle rzadko, niemniej jednak jeżeli zauważysz u siebie którykolwiek z wyżej wymienionych objawów – niezwłocznie skontaktuj się ze mną lub udaj się do najbliższego oddziału laryngologii.