Drenaż uszu (tympanostomia)

uszy

Ucho

Uszy pełnią podwójną rolę: odbierają dźwięki oraz informują o położeniu głowy i jej ruchach. To dzięki nim potrafimy wykrywać i lokalizować dźwięki oraz rejestrować położenie ciała. Ucho składa się z 3 części:

  • ucha zewnętrznego
  • ucha środkowego
  • ucha wewnętrznego.


Ucho zewnętrzne, to małżowina uszna i zewnętrzny przewód słuchowy.
W skład ucha środkowego wchodzi jama bębenkowa wypełnionej powietrzem, w której znajdują się 3 kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Jama bębenkowa, za pośrednictwem przewodu zw. trąbką Eustachiusza, łączy się z gardłem. Przewód ten odpowiada za wyrównywanie ciśnień między uchem środkowym a otoczeniem.
Najbardziej skomplikowany kształt ma ucho wewnętrzne. Składa się ze ślimaka (odpowiadającego za słuch) oraz przedsionka i 3 kanałów półkolistych (odpowiadających za równowagę).

Najczęściej problemy zdrowotne dotyczące uszu, skupiają się wokół jego części środkowej. W przypadku dzieci w jamie bębenkowej może znajdować się płyn wysiękowy lub płyn o charakterze gęstego śluzu, będący konsekwencją panującego tam długotrwale ujemnego ciśnienia w przypadku braku lub ograniczonej drożności trąbki słuchowej. Takie przewlekłe wysiękowe zapalenie uszu może prowadzić do różnego stopnia niedosłuchu (zazwyczaj w granicach 20 do 30 dB). Jeżeli w odpowiednim czasie nie podejmiesz leczenia i pozostawisz płyn wysiękowy w uchu, może on skutkować brakiem prawidłowej realizacji rozwoju mowy, szeregiem zaburzeń logopedycznych a w długotrwałej obserwacji może powodować szereg bardziej skomplikowanych chorób ucha środkowego.

Ucho początkowo jest zawsze leczone zachowawczo, czyli np. lekami rozrzedzającymi wydzielinę, przeciwzapalnymi, przeciwalergicznymi czy przeciwobrzękowymi. Jeżeli jednak sytuacja nie ulega poprawie i zaburzona wentylacja ucha środkowego prowadzi do pogłębiającego się niedosłuchu lub zmian w obrębie błony bębenkowej, zachodzi potrzeba wykonania chirurgicznego drenażu ucha (tympanostomia).

Chirurgiczne leczenie wysiękowego zapalenia ucha środkowego (WZUŚ) w postaci drenażu jest jedną z najczęściej wykonywanych procedur medycznych przez laryngologów dziecięcych na świecie.

Drenaż uszu (tympanostomia) – jednostronny lub obustronny – ma na celu odprowadzenie gromadzącej się w uchu wydzieliny, wyrównania panującego w nim ciśnienia, a przede wszystkim przywrócenia prawidłowego słuchu. Zazwyczaj drenaż ucha jest konieczny w przypadku wystąpienia przewlekłego wysiękowego zapalenia ucha. Nie jest to jednak jedyne wskazanie do przeprowadzenia tego zabiegu.
Przyczyn problemów z narządem słuchu może być wiele. Do najczęstszych należą:

  • przerost migdałka gardłowego,
  • niedrożność trąbek słuchowych,
  • alergia,
  • rozszczep podniebienia.

Jeżeli dostrzegasz u siebie, lub u swojego dziecka, któreś z powyższych dolegliwości – zapraszam Cię na konsultację. Podczas wizyty dokonam dokładnej diagnozy Twojego problemu i zaproponuję optymalne leczenie.


Przygotowanie do drenażu uszu

Podczas konsultacji przedoperacyjnej omówimy korzyści i ryzyko związane z zabiegiem. To spotkanie zazwyczaj obejmuje:

  • konsultację nt. aktualnego stanu zdrowia pacjenta: Twojego lub Twojego dziecka
  • badanie laryngologiczne
  • omówienie Twoich oczekiwań.

Dodatkowo mogę Ci zlecić również do wykonania badanie słuchu: tympanogram oraz audiogram.

Drenaż uszu jest zabiegiem chirurgicznym, który może zostać wykonany samodzielnie lub w połączeniu z innymi zabiegami z zakresu otorynolaryngologii; najczęściej są to: tonsillektomia, tonsillotomia, adenotomia.

Przygotowując się do operacji:

  • skonsultuj ze mną wszystkie zażywane leki i suplementy diety,
  • unikaj leków zawierających aspirynę lub ibuprofen zarówno przed, jak i po operacji (zażywanie tych leków może nasilać krwawienie),
  • jeżeli zabieg dotyczy osoby dorosłej: przestań lub przynajmniej ogranicz palenie papierosów, e-papierosów itp. (palenie zwiększa ryzyko wystąpienia problemów w trakcie i po operacji oraz może w znaczącym stopniu spowolnić proces gojenia).

Ryzyko związane z drenażem uszu

Ryzyko operacyjne w tym przypadku jest stosunkowo niewielkie. Może ono obejmować:

  • infekcję,
  • niepożądaną reakcja na środek znieczulający,
  • niezwykle rzadko (ułamek procenta pacjentów) występuje migracja drenu do jamy bębenkowej.

Porozmawiamy o tym w szczegółach podczas konsultacji przedoperacyjnej.


Drenaż uszu – przebieg zabiegu

Drenaż wentylacyjny ucha/uszu u dzieci przeprowadzam się w znieczuleniu ogólnym. Możliwe jest zastosowanie samego znieczulenia miejscowego, ale jedynie u osób dorosłych. Głównym celem zabiegu jest odprowadzenie zalegającej wydzieliny, a co za tym idzie zmniejszenie ciśnienia wewnątrz ucha i polepszenie słuchu pacjenta. Drenaż jamy bębenkowej zmniejsza również dolegliwości bólowe, uczucie zatkanego ucha oraz pojawianie się nawracających infekcji uszu.

Zabieg ten można wykonać na 2 sposoby:

  • poprzez nacięcie błon bębenkowych w celu oczyszczenia ucha z wydzieliny (paracenteza, myringotomia)
  • poprzez założenie drenów wentylacyjnych do jamy bębenkowej (tympanostomia) w celu długotrwałej ewakuacji patologicznego płynu, znajdującego się w uchu środkowym oraz przywrócenia prawidłowej wentylacji.

Zakładane przeze mnie dreny są wykonane z tworzyw sztucznych, które są biokompatybilne z ludzkimi tkankami i umożliwią zachowanie optymalnego ciśnienia w uszach.
Najczęściej stosuję dreny ulegające samoistnej ewakuacji. Wypycha je z ucha gojąca się błona bębenkowa. Proces ten trwa zazwyczaj od 6 miesięcy – do roku czasu. Czasami nawet nieco dłużej. W przypadku, jeżeli taki dren nie wypadnie samoistnie w przeciągu 2 lat, musi zostać usunięty chirurgicznie.


Czego możesz się spodziewać po zabiegu

Przez ok 2 godziny po przeprowadzonym zabiegu będziesz przebywać na sali pooperacyjnej pod czujną obserwacją personelu medycznego.

Jeżeli po tym czasie nie będę widział przeciwwskazań – jeszcze tego samego dnia będziesz mógł opuścić klinikę.

Przed opuszczeniem kliniki otrzymasz ode mnie spersonalizowane zalecenia pooperacyjne. Przestrzegaj ich rygorystycznie, aby proces gojenia przebiegał prawidłowo, a ryzyko wszelkich możliwych powikłań mogło być zredukowane do absolutnego minimum.

Po zabiegu najważniejsze jest pilnowanie, aby do ucha nie dostała się woda.

Dreny w uszach są małe i lekkie, tak że pacjent praktycznie ich nie wyczuwa. W ciągu pierwszego tygodnia należy unikać wysiłku fizycznego. Mając dreny nie można nurkować, a podczas pływania czy też kąpieli, należy je chronić przed zalaniem. Niewskazane jest używanie wszelkich środków rozpuszczających wydzielinę i olejków aplikowanych do uszu. Nie możesz używać też patyczków do czyszczenia uszu.